De geschiedenis van Inro's en Netsukes

Al vanaf de 17e eeuw is het bekend dat gebruiksvoorwerpen via een koord aan de riem van de kimono werd gehangen. Het begon eigenlijk bij de toenmalige krijgers “de Samoerai” maar al gauw werd het een algemeen gebruik bij alle klasse daar dit de oplossing was voor de kimono’s zonder zakken. Reizigers, hogere heren maar ook arbeiders hadden vanaf die tijd al hun gebruiksartikelen zoals schrijfgerei, rijstbakjes, drinknappen, eetstokjes en natuurlijk tabak en rookartikelen met deze oplossing altijd bij zich. De tabak werd vaak naast een leren buidel ook in een van de compartimenten van de Inro bewaard, daarnaast deed men kruiden en medicijnen in de andere vakken. Het gebruik, nu inmiddels verdwenen, (alhoewel er bij bepaalde ceremoniën toch nog mannen met Inro’s kunnen zien) duurde tot 1930 voort en zien we hoofdzakelijk bij mannen terug, van de vrouwen werd verwacht dat zij hun weinige attributen in hun mouwen meedroegen.

De Inro

Een doos bestaand uit op elkaar gestapelde vakken die naadloos in elkaar passen en bij elkaar worden gehouden door een koord. Om het doosje af te sluiten werd er door dit koord een kraal geregen de zogenaamde Ojime die men naar boven en naar beneden kon schuiven. Aan het eind van dit koord werd een Netsuke bevestigd die men onder de riem en er overheen (als tegengewicht) van de kimono kon schuiven zodat het geheel meegenomen kon worden. Voor het vervaardigen van deze zogenaamde drie-eenheid (waar Inro Ojime en Netsuke qua materiaal en vaak ook afbeelding op elkaar waren afgestemd) werden alle mogelijke materialen gebruikt en werden vaste maten aangehouden, zo moest de Netsuke in een vuist passen.


"Japanse Inro met ojime en Netsuke" - Een van de Inro's op ons platform.

De Ojime waren vroeger vaak gemaakt van bloedkoraal en glad, omdat deze zou reageren op gif (angst voor en doosoorzaak nr. 1 in die periode) De Inro had een bepaald aantal vakken. Verder moesten alle voorwerpen glad zijn zodat ze de vaak dure kimono’s niet zouden beschadigen. Laat in de 19e eeuw, met de introductie van westerse kleding, ging dit over van functionele maar ook modieuze artikelen naar kleine kunstobjecten. Vanaf deze periode zien we goed bewaarde kleinoden voor veel geld verzameld worden. Na de ontsluiting van de havens van Japan in 1854 werden deze compacte goederen grootscheeps uitgevoerd naar de rest van de wereld.

De mooiste, vaak van ivoor en oudste Inro’s en Netsuke ’s, worden door bekende verzamelaars natuurlijk het meest gezocht maar ook de jongere exemplaren, vaak replica’s, zijn vooral in Europa veel gezocht. Wist u trouwens dat Peter Carl Fabergé de hoofdpersoon van ons vorige blog een enthousiaste verzamelaar was en een prachtige collectie in zijn bezit had?



Een museumcollectie van Japanse netsukes en inros (foto door: Daderot)

Laten we nog even teruggaan in de tijd. Uit de Edo periode (1615-1868) kennen we een publicatie bestaand uit 7 rollen waarin wordt gesproken over mooie voorwerpen als zwaarden maar ook Inro’s en Netsuke’ s gemaakt door 54 bekende snijders uit Kyoto en Osaka. Hieruit kunnen we opmaken dat het niet alleen functionele maar ook, door de perfectie en vaak dure materialen, aanduidingen waren van rijkdom.

De meest voorkomende materialen zijn hout, been, hoorn, noot/pitten, steen en natuurlijk ivoor. Vaak afgewerkt met koper, goud, zilver, tin, ijzer maar ook porselein en paarlemoer. Er werd ook veel gewerkt met 2 legeringen Koper en Goud (Shakudo) en Koper en zilver (Shibuichi) vanwege het kleurenpalet en mooie patina. Inro’s van prachtig Japans lakwerk, werden vaak ingelegd met bovenstaande materialen en legeringen.

Enkele voorbeelden

Bekende thema’s van de Netsuke snijders waren de Natuur, dieren, mythologische figuren maar ook beroemde figuren en maskers. Verder vind je erotische afbeeldingen, maar ook groteske of parodieën en satirische afbeeldingen van de elitecultuur.

"Japanse Inro van Hout met Ojime en Netsuke" - een mooie complete drie-eenheid van Inro, Ojime en Netsuke

Hieronder de voorkomende Japanse woorden en de betekenis.

  • Koord: Himo
  • Jas: Kimono
  • Riem: Obi
  • Doos: Inro
  • Gordelknoop: Netsuke
  • (afsluitende) Kraal: Ojime

Bekijk hier prachtige Inro’s: https://www.pinterest.co.uk/pin/450008187748251464/